Kiedy utworzono Wojska Obrony Terytorialnej? Data i fakty

Wojska Obrony Terytorialnej powołano 16 listopada 2016 roku jako nowy rodzaj Sił Zbrojnych RP. Formowanie przebiegało etapami: najpierw utworzono Dowództwo WOT, na którego czele stanął gen. Wiesław Kukuła, a następnie rozpoczęto organizację trzech pierwszych brygad — w województwach podlaskim, lubelskim i podkarpackim. Tak powstawała formacja, która miała łączyć obronę kraju ze ścisłą współpracą z lokalnymi społecznościami.

Już w pierwszym roku zaczęto formować sześć brygad. Oprócz trzech pierwszych powstawała brygada warmińsko-mazurska oraz dwie brygady mazowieckie, których utworzenie uzasadniała wielkość województwa. Pod koniec 2017 roku WOT liczyły ponad 7,5 tysiąca żołnierzy. W 2018 roku rozpoczęto formowanie kolejnych siedmiu brygad, a liczebność formacji wzrosła do blisko 17 tysięcy.

Od ochotników do 27,5 tysiąca żołnierzy — rozbudowa mimo pandemii

W kolejnych latach rozbudowa trwała. W 2019 roku rozpoczęto tworzenie brygad zachodniopomorskiej i dolnośląskiej, a pod koniec roku WOT liczyły już blisko 25 tysięcy żołnierzy. Powstała także Szkoła Podoficerska „SONDA”. Z kolei organizację Centrum Szkolenia WOT w Toruniu rozpoczęto w 2018 roku. Mimo ograniczeń związanych z pandemią w 2020 roku rozwijano kolejne struktury; rok zakończył się stanem blisko 27,5 tysiąca żołnierzy. Następnie, w marcu 2021 roku, rozpoczęto formowanie trzech kolejnych brygad: stołecznej, nadbużańskiej i przemyskiej.

Formację oparto na ochotnikach, którzy mogli łączyć służbę z pracą lub nauką. Po szkoleniu podstawowym i złożeniu przysięgi żołnierze zazwyczaj odbywają co najmniej dwa dni szkolenia w miesiącu oraz raz w roku uczestniczą w 14-dniowym szkoleniu poligonowym. WOT rozwijały zatem nie tylko brygady, lecz także system szkolenia i gotowość do wspierania mieszkańców w sytuacjach kryzysowych, na przykład podczas klęsk żywiołowych.

Wojska Obrony Terytorialnej — utworzenie, rozwój, służba i zadania

Obszar	Data lub liczba	Szczegóły
Utworzenie WOT	16 listopada 2016 r.	Data powołania Wojsk Obrony Terytorialnej jako rodzaju Sił Zbrojnych RP.
Początek formowania	2016 r.; 3 pierwsze brygady	Formowanie rozpoczęto w województwach podlaskim, lubelskim i podkarpackim. Powołano Dowództwo WOT, którego pierwszym dowódcą został gen. Wiesław Kukuła.
Rozwój w pierwszym roku	6 brygad; ponad 7,5 tys. żołnierzy	W 2016 r. rozpoczęto formowanie także brygady warmińsko-mazurskiej oraz 2 brygad na Mazowszu. Podana liczebność dotyczy końca pierwszego roku budowy formacji.
Rozbudowa w 2018 r.	7 kolejnych brygad; blisko 17 tys. żołnierzy	Rozpoczęto formowanie brygad pomorskiej, kujawsko-pomorskiej, łódzkiej, świętokrzyskiej, małopolskiej, wielkopolskiej i śląskiej. Zainicjowano również tworzenie Centrum Szkolenia WOT w Toruniu.
Rozbudowa w 2019 r.	2 kolejne brygady; blisko 25 tys. żołnierzy	Formowanie rozpoczęły brygady zachodniopomorska i dolnośląska. Dowództwu WOT podporządkowano Centrum Szkolenia Łączności i Informatyki, a także utworzono Szkołę Podoficerską „SONDA”.
Stan liczebny w 2020 r.	Blisko 27,5 tys. żołnierzy	Rozbudowa formacji była kontynuowana mimo ograniczeń związanych z pandemią.
Formowanie brygad w 2021 r.	3 brygady	Rozpoczęto formowanie brygady stołecznej, nadbużańskiej i przemyskiej.
Struktura organizacyjna	18 brygad; 4 w Komponencie Obrony Pogranicza	W skład struktury opisanej w materiałach wchodziły 18 brygad obrony terytorialnej. Do Komponentu Obrony Pogranicza zaliczono brygady: 1 Podlaską, 4 Warmińsko-Mazurską, 19 Nadbużańską i 20 Przemyską.
Kolejne brygady w formowaniu	2	W materiałach wymieniono 15 Lubuską Brygadę Obrony Terytorialnej i 17 Opolską Brygadę Obrony Terytorialnej jako jednostki w trakcie tworzenia.
Pozostałe elementy struktury	1 dowództwo; 1 batalion dowodzenia; 2 centra szkolenia	Dowództwo WOT mieści się w Zegrzu. Centra szkolenia to Centrum Szkolenia WOT w Toruniu oraz Centrum Szkolenia Łączności i Informatyki w Zegrzu. Strukturę uzupełniają m.in. Szkoła Podoficerska „SONDA”, Jednostka Wojskowa Działań Niekonwencjonalnych „GRYF” i Ośrodek Reprezentacyjny WOT w Radomiu.
Liczebność podana przez MON	40 tys. żołnierzy	Według przytoczonych danych w WOT służy łącznie około 40 tys. osób.
Rodzaje służby w podanej liczebności	Około 35 tys.; niecałe 5 tys.; kilkaset	Około 35 tys. stanowią żołnierze terytorialnej służby wojskowej, niecałe 5 tys. — żołnierze zawodowi, a kilkaset osób — żołnierze aktywnej rezerwy.
Terytorialna służba wojskowa	Ochotnicza; możliwa do łączenia z pracą i nauką	To służba pełniona w WOT. Jej model pozwala łączyć obowiązki wojskowe z życiem cywilnym, a żołnierz pozostaje w dyspozycji do działań.
Szkolenie po przysiędze	Minimum 2 dni w miesiącu	Szkolenia odbywają się co najmniej raz w miesiącu, zwykle w sobotę i niedzielę. Żołnierze mogą być również powoływani na szkolenia ponadplanowe.
Szkolenie poligonowe	14 dni raz w roku	W ramach rocznego cyklu przewidziano szkolenie prowadzone na poligonie.
Podstawowy zespół lekkiej piechoty	12 żołnierzy	Sekcja nazywana „Wspaniałą Dwunastką” jest podstawowym elementem bojowym WOT. Sekcje łączą się w plutony, a plutony wchodzą w skład kompanii.
Zadania w czasie pokoju	Szkolenie, ćwiczenia i gotowość	Żołnierze utrzymują gotowość obronną, szkolą się, przygotowują stałe rejony odpowiedzialności oraz współpracują z administracją publiczną i społecznościami lokalnymi.
Zadania w kryzysie	Reagowanie i pomoc	WOT może wspierać działania ratownicze, poszukiwania, ochronę ludności i mienia oraz usuwanie skutków klęsk żywiołowych. Żołnierze mogą być wzywani do działań w trybie natychmiastowego stawiennictwa.
Zarządzanie kryzysowe	Od 23 kwietnia 2022 r.	Po wejściu w życie ustawy o obronie Ojczyzny WOT powierzono niemilitarną część zadań zarządzania kryzysowego w resorcie obrony narodowej. Dowódca WOT został szefem Centrum Zarządzania Kryzysowego MON, a dowódcy brygad koordynują współpracę z wojewodami na szczeblu wojewódzkim.
Zadania w czasie wojny	Wsparcie wojsk operacyjnych	W strefie działań bezpośrednich WOT ma wspierać wojska operacyjne, a poza nią pełnić rolę siły wiodącej. Zadania obejmują działania obronne i nieregularne.

Jak rozrastała się struktura WOT po 2016 roku?

Kim są Terytorialsi i na czym polega ich służba?

Terytorialsi to ochotnicy służący w Wojskach Obrony Terytorialnej (WOT), jednym z rodzajów Sił Zbrojnych RP. Ich wyróżnikiem jest silny związek z miejscem zamieszkania: wspierają lokalne społeczności i pomagają bronić „małej ojczyzny”. WOT tworzy 18 brygad, z których cztery — podlaska, warmińsko-mazurska, nadbużańska i przemyska — koncentrują się na ochronie pogranicza. Formacja liczy około 40 tys. żołnierzy, w tym mniej więcej 35 tys. Jeśli ciekawi cię ten temat to sprawdź, kiedy żołnierze składają oświadczenie majątkowe. pełniących terytorialną służbę wojskową.

Służbę można łączyć z pracą lub nauką, ponieważ większość czasu spędza się w cywilu, pozostając w gotowości do wezwania. Po szkoleniu podstawowym i złożeniu przysięgi żołnierz uczestniczy w ćwiczeniach co najmniej przez 2 dni w miesiącu, zwykle w weekend, a także przez 14 dni w roku na poligonie. W razie potrzeby może otrzymać dodatkowe powołanie, na przykład do akcji ratowniczej lub wsparcia mieszkańców podczas kryzysu.

Oto najważniejsze informacje o organizacji i zadaniach Terytorialsów:

• WOT tworzy 18 brygad, w tym cztery skupione na ochronie pogranicza.
• Formacja liczy około 40 tys. żołnierzy, w tym około 35 tys. pełniących terytorialną służbę wojskową.
• Żołnierze ćwiczą co najmniej 2 dni w miesiącu oraz 14 dni w roku na poligonie.
• W czasie pokoju wspierają lokalne społeczności, między innymi podczas klęsk żywiołowych i poszukiwań.

Służba w WOT pozwala łączyć codzienne życie z gotowością do niesienia pomocy. Terytorialsi są blisko swoich społeczności — znają ich potrzeby i mogą szybko reagować w trudnych sytuacjach.

12 żołnierzy gotowych chronić innych — czym zaskakuje służba?

Na co dzień Terytorialsi przygotowują się do obrony państwa, poznają swój rejon działania i ćwiczą współpracę. W czasie pokoju pomagają podczas klęsk żywiołowych, uczestniczą w poszukiwaniach, chronią mienie oraz wspierają działania ratujące życie i zdrowie. Ponadto współpracują z samorządami i wojewodami. W razie wojny mogą wspierać wojska operacyjne, a poza obszarem bezpośrednich walk realizować zadania obronne.

Podstawowym elementem bojowym WOT jest sekcja lekkiej piechoty, nazywana „Wspaniałą Dwunastką”. Tworzy ją 12 żołnierzy o uzupełniających się umiejętnościach. Sekcje łączą się w plutony, a te — w kompanie. Dzięki takiej strukturze żołnierze rozwijają konkretne kompetencje, uczą się od bardziej doświadczonych kolegów i stopniowo podejmują większą odpowiedzialność. To służba dla osób, które chcą zachować cywilny rytm życia, a zarazem być gotowe działać dla bezpieczeństwa innych.

Jakie zadania Wojska Obrony Terytorialnej wykonują w czasie pokoju i kryzysu?

W czasie pokoju WOT przede wszystkim szkoli żołnierzy i utrzymuje gotowość do obrony kraju. Terytorialsi ćwiczą w swoich stałych rejonach odpowiedzialności, poznają lokalny teren i rozwijają umiejętności przydatne w działaniach bojowych oraz ratowniczych. Służbę łączą z pracą lub nauką: co miesiąc odbywają co najmniej kilka dni szkolenia, a raz w roku — ćwiczenia poligonowe. Dzięki temu formacja pozostaje blisko mieszkańców, a żołnierze dobrze znają drogi, zabudowę i potrzeby swojej okolicy.

Ponadto WOT współpracuje z wojewodami, samorządami i innymi służbami oraz wspiera kształtowanie postaw patriotycznych i obywatelskich. Gdy pojawia się zagrożenie, żołnierze mogą otrzymać wezwanie do działań ratujących życie, zdrowie i mienie. Uczestniczą między innymi w poszukiwaniach, zabezpieczają zagrożone miejsca i chronią ludność przed skutkami klęsk żywiołowych. Podczas pandemii COVID-19 wspierali lokalne społeczności, a w czasie powodzi prowadzili akcje ratownicze i usuwali szkody.

Gotowość, współpraca i znajomość lokalnych potrzeb sprawiają, że terytorialsi mogą szybko reagować w sytuacjach kryzysowych. Ich obecność wzmacnia bezpieczeństwo mieszkańców i wspiera działania służb ratowniczych.

Od ewakuacji po ochronę granicy — terytorialsi blisko ludzi

Podczas powodzi, wichur i innych kryzysów żołnierze pomagają ewakuować mieszkańców, dostarczają niezbędne rzeczy, zabezpieczają mienie i przywracają podstawowy porządek. WOT koordynuje też niemilitarne zadania zarządzania kryzysowego w resorcie obrony: dowódca formacji kieruje Centrum Zarządzania Kryzysowego MON, a dowódcy brygad współpracują w tym zakresie z wojewodami. Z kolei Komponent Obrony Pogranicza, który tworzą cztery brygady, realizuje szczególne zadania związane z ochroną granicy i terenów przygranicznych.

Obecnie WOT liczy około 40 tysięcy żołnierzy, w tym blisko 35 tysięcy ochotników pełniących terytorialną służbę wojskową. Podstawowy zespół lekkiej piechoty, nazywany „Wspaniałą Dwunastką”, łączy żołnierzy o różnych specjalnościach, dzięki czemu tworzy zgraną i wszechstronną sekcję. W razie wojny terytorialsi mają wspierać wojska operacyjne w strefie bezpośrednich działań, a poza nią pełnić rolę siły wiodącej. Ich atutem jest połączenie wojskowego wyszkolenia ze znajomością lokalnej społeczności i terenu. Jak interesują cię takie tematy, sprawdź zarobki, szkolenia i perspektywy służby wojskowej.